gozlemkitap
RSS
Yayın Haftaları X
Dış Basından /Bütün dünya faiz indirirken İsrail Merkez Bankası niye faiz arttırdı

ABD’nin önde gelen finans kurumlarından Morgan Stanley’in baş ekonomistlerinden Joachim Fels, İsrail Merkez Bankası’nın niçin faiz arttırdığına dair, şirketin Türkiye ve Ortadoğu uzmanı Tevfik Aksoy’un yorumlarını da içeren aşağıdaki analizi yayınladı

Jackson Hole 0 - Kudüs 1:Çok kısa bir süre öncesine kadar dünya merkez bankaları faiz indirerek veya faiz oranları alt sınıra ulaştığında konvansiyonel olmayan politikalarla parasal şartları gevşetmek konusunda birlikte hareket ettiler. Ayrıca, geçen hafta sonu Jackson Hole’de düzenlenen senelik toplantıda çoğu merkez bankacı belli başlı ekonomilerde erken bir sıkılaştırmanın seçenekler arasında bulunmadığının sinyalini verdi. Ne var ki geçtiğimiz günlerde bir merkez bankası farklı davranmayı seçti: İsrail Merkez Bankası sürpriz bir hamleyle diğerlerinden ayrıldı ve 24 Ağustos’ta faizleri 25 baz puan arttırdı. Böylece bu dönemde para politikasını sıkılaştıran ilk merkez bankası oldu. Bu hamlenin büyük merkez bankalarını etkilemeyeceğini düşünmekle birlikte, iki önemli etkisi olacaktır. Birincisi, piyasalar bundan sonra kimin faizleri yükselteceğine odaklanacak (bizce Norveç). İkincisi, bazı merkez bankaları, özellikle de Orta ve Doğu Avrupa’dakiler hâlâ faiz indirirken, para politikalarının farklılaşmaya başlamasıyla ülkeler arasındaki ayrışma piyasalar için muhtemelen yeniden önemli bir tema olmaya başlayacak.

Jackson Hole’de temkinli uzlaşı: Meslektaşımız [ve Morgan Stanley’in baş ekonomisti] Richard Berner’in bu toplantıdan getirdiği temel mesaj, belli başlı ekonomilerde erken bir sıkılaştırmanın seçenekler arasında olmadığı. Aslında Fed, Japon, Avrupa ve İngiltere Merkez Bankaları hâlâ konvansiyonel olmayan gevşek para politikalarını sürdürüyorlar ve enflasyonun görünür gelecekte kendi hedeflerinin altında kalacağını öngörüyorlar.  Bu nedenle erken bir politika değişikliği şimdilik olasılık dışı. Bu anlamda Jackson Hole’dan yeni bir haber yok.

Kudüs’ün borazanlarından: Jackson Hole’deki bu temkinli uzlaşıya rağmen İsrail Merkez Bankası (İMB) politika faizini 25 baz puan arttırarak bu dönemde para politikasını sıkılaştıran ilk merkez bankası oldu. Gerekçe olarak da, enflasyonun hedefin üzerinde seyrettiğini belirtti. İMB ayrıca, “büyüme oranı beklentisi ile ilgili büyük belirsizlik” olmasına rağmen reel ticari faaliyetlerde bir [iyileşmeye] “dönüş” olduğunu ifade etti. İsrail uzmanımız Tevfik Aksoy gelecekteki gelişmelerle ilgili şöyle yazıyor:

“İMB’nin açıklaması bir sonraki hamlenin ne olacağı hakkında sınırlı bilgi verse de, bankanın sıkılaştırmayı bu yıl sadece 25 baz puanla sınırlı tutması sürpriz olur. Bu sadece (enflasyon açısından) etkisiz bir hamle olmakla kalmaz, piyasada kafa karışıklığına da sebep olabilir. Faiz kararından önce biz 2010 için 150 baz puanlık bir sıkılaştırma öngörmüştük ve farklı bir zamanlamayla da olsa görüşümüzü koruyoruz. İMB’nın faiz arttırma kararı ile ilgili toplantı tutanakları 7 Eylül’de açıklanacak, biz de öngörümüzü buna göre tekrar gözden geçireceğiz. Bundan sonraki faiz kararı toplantısı 24 Eylül’de olacak.”

İsrail’in durumu niye farklı? Küresel kapsamda, İMB’nın faiz arttırması ile ilgili önemli bir husus, son zamanlarda İsrail’de enflasyon rahatsız edici şekilde yüksek seyrederken faiz oranlarının aşırı düşük olmasıydı. Bu, iki genel gruba ayrılan diğer ülkelerin pozisyonundan farklı bir durum. Bu iki grup şöyle tanımlanabilir: Birincisi, politika faizleri çok düşük olan ülkelerde enflasyon ya hedefle uyumlu ya da hedefin altında. İkincisi, enflasyonun hedefin üstünde olduğu ülkelerde (genellikle Orta ve Doğu Avrupa ve bazı Güney Amerika ülkeleri) politika faizleri İsrail’den çok daha yüksek.  Bu nedenle İsrail faiz/enflasyon haritasında aykırı bir unsur gibi görünüyor ve bu yüzden muhtemelen yakın gelecekte faiz arttırmada kendisini izleyecek fazla ülke olmayacak.

Sonra kim gelir? Norges Bank mı? Bize göre İMB’ndan sonra faiz arttırmaya en olası aday Norveç Merkez Bankası, Norges Bank’tır. Norges Bank Ağustos açıklamasında şöyle diyor: “Yeni veriler üretimin ve istihdamın beklenenden daha az keskin yavaşladığını gösteriyor olabilir. Bu eğilimler hala kesin değildir ve yeni rakamlar fotoğrafı değiştirebilir. Fakat bu gelişmeler devam ederse, faiz oranlarını önceki Para Politikası Raporu’nda öngörülenden daha erken yükseltmek uygun olabilir.”

Veya Avustralya Merkez Bankası mı? Son zamanlarda merkez bankacılarının daha şahin göründüğü bir başka ülke de Avustralya. Büyük faiz indirimleri, mali canlandırma tedbirleri, ulusal paranın değer kaybetmesi ve Çin ekonomisindeki düzelme sayesinde Avustralya ekonomisi durgunluğa girmekten kurtuldu ve Avustralya Merkez Bankası Ağustos açıklamasında büyüme ve enflasyon artışı öngörüsünde bulundu. Faizlerin 2010’un iki çeyreğine kadar sabit tutulacağını öngörsek de daha erken bir hamlenin gelebileceği olasılığını da kabul ediyoruz.

Sonuç: İsrail Merkez Bankası’nın geçen haftaki sürpriz faiz artışına rağmen belli başlı ülke merkez bankalarının politika faizlerini 2010 ortalarına kadar değiştirmeyeceklerine inanmayı sürdürüyoruz. Bu görüşümüzün Jackson Hole’daki merkez bankacılarca da teyit edildiğini düşünüyoruz. İsrail, aşırı düşük politika faizi ve rahatsız edici yüksek enflasyon kombinasyonuna sahip olduğu için, özel bir durumdadır. Faiz artırımına gidecek sıradaki bankanın Norges Bank (Aralık’ta) olacağını, diğer bir aday olarak da Avustralya Merkez bankasının izlenmesi gerektiğini düşünüyoruz. Her halükarda, diğerler ülkeler hâlâ para politikalarını gevşetirken, bazılarının sıkılaştırmaya başlamasıyla ülkeler arasındaki farklılaşma piyasalar için muhtemelen yeniden önemli bir tema olacak.

 

Joachim Fels

Morgan Stanley baş ekonomisti

Çeviri: Dani Altaras

Facebook'ta Paylaş
Yazdır Yazdır
Yazdırma Önizleme X Yazdir
Yazdırma işlemini başlatmak için YAZDIR 'a tıklayın.
Arkadaşına Gönder Arkadaşına Gönder
Arkadaşlarıma Gönder X
ABD’nin önde gelen finans kurumlarından Morgan Stanley’in baş ekonomistlerinden Joachim Fels, İsrail Merkez Bankası’nın niçin faiz arttırdığına dair, şirketin Türkiye ve Ortadoğu uzmanı Tevfik Aksoy’un yorumlarını da içeren aşağıdaki analizi yayınladı

"/>
Abone Formu X
Şalom Gazetesi’nin adresinize gelmesi için bir yıllık şehir içi abonelik ücreti 140 TL.dir.
İletişim Formu X
Şalom Satış Noktaları X
Remzi Kitabevi - Etiler Akmerkez
Remzi Kitabevi - Suadiye
Remzi Kitabevi - Osmanbey
Remzi Kitabevi - Erenköy Carrefour
Remzi Kitabevi - Akadlar Mayadrom
Remzi Kitabevi - Mecidiyeköy Profilo
Remzi Kitabevi - Ankara Armada
Remzi Kitabevi - İzmir
Remzi Kitabevi - Antalya
Şalom Gazetesi - Künye X
künye
Abone Bize Ulaşın Reklam Şalom Satış Noktaları Künye Tüm Hakları Saklıdır. Şalom Gazetesi 2008